OBSERWATORIUM NIENAWIśCI - WIDZIMY. MONITORUJEMY. REAGUJEMY.
Studium przypadku: Atak w Kutnie (10-18 marca 2026)
Postanowiliśmy zwrócić uwagę na tę sprawę po opublikowaniu informacji na ten temat na kanale w Telegramie „Niezależny dziennik polityczny” (ndp_pl/64516). Jest to klasyczny przykład techniki „podmiany tożsamości”, w której przestępstwo popełnione przez zagranicznego ochotnika (Kolumbijczyka) jest celowo przedstawiane jako atak „weterana z Ukrainy”. Wykorzystując emocjonalny język, w szczególności poprzez pytanie „Czy Polska jest gotowa na konsekwencje wojny?”, autorzy przedstawiają pojedynczy incydent kryminalny jako systemowe zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Głównym celem tej manipulacji jest wywołanie „efektu przeniesienia” agresji z konkretnego sprawcy na wszystkich ukraińskich żołnierzy, co pozwala autorom promować radykalne postulaty polityczne dotyczące „powstrzymania masowego napływu migrantów”. Takie zniekształcenie faktów służy wywołaniu trwałego strachu społecznego przed każdym, kto ma doświadczenie bojowe na Ukrainie, sztucznie usprawiedliwiając ksenofobię i wzywając do izolacjonizmu pod pozorem troski o spokój obywateli Polski.
Dlatego przypadek z Kutna może być sygnałem ostrzegawczym. Polska powinna wypracować rozwiązania, które powstrzymają migrację agresywnych cudzoziemców do Polski.
Wiadomość o napaści na kobietę w Kutnie została podchwycona i rozpowszechniona na osobistych profilach w mediach społecznościowych przez posłów polskiego Sejmu, w szczególności z partii „Konfederacja” (Paweł Usiądek) oraz „Nowa Nadzieja” (Bartłomiej Pejo). Wykorzystali to do szerzenia komentarzy i nastrojów antyimigranckich wśród swoich obserwujących, kładąc przy tym nacisk nie na pochodzenie etniczne podejrzanego o napad, ale na to, że „powrócił z frontu na Ukrainie”.
Na stronie partii „Nowa Nadzieja” na Facebooku wykorzystano atak na kobietę w Kutnie do skrytykowania szefa polskiego rządu Donalda Tuska za rzekomo nieudaną politykę migracyjną, w rzeczywistości wykorzystując incydent z kroniki kryminalnej do szerzenia własnej retoryki politycznej: „To kolejny przypadek, w którym niewinna kobieta cierpi z powodu braku polityki bezpiecznej migracji ze strony rządu Donalda Tuska. Polskie kobiety chcą czuć się bezpiecznie na ulicach”. Po tym, jak atak na kobietę zyskał rozgłos w mediach, lokalni działacze Konfederacji i Ruchu Narodowego zorganizowali w Kutniekonferencję prasową, podczas której zrzucili odpowiedzialność za incydent na rząd centralny i rozpowszechniali eurosceptyczne tezy, że Polska nie powinna przystępować do unijnego paktu migracyjnego.
Jak wykazał przeprowadzony przez nas monitoring polskiej przestrzeni medialnej, sytuacja ta znalazła się w centrum uwagi wielu mediów o zasięgu ogólnokrajowym i lokalnym. W szczególności portal informacyjny TVN24 w publikacji dotyczącej napaści na kobietę w mieście Kutno użył manipulacyjnego nagłówka „Wrócił z wojny na Ukrainie i brutalnie pobił kobietę”, który później został zmieniony na inny: „Wrócił z frontu i brutalnie pobił kobietę”. Jednak poprzedni tytuł artykułu pozostał w hiperłączu. W wiadomości mowa jest o ochotniku z Kolumbii, który brał udział w wojnie w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy i w sobotę 28 lutego zaatakował kobietę, powodując u niej obrażenia ciała. W komentarzu dla tvn24.pl rzecznik prokuratury okręgowej w Łodzi, prokurator Paweł Jasiak, stwierdził, że śledczy sprawdzą teraz, czy jego doświadczenia z frontu wpłynęły na decyzję o zaatakowaniu 49-letniej kobiety. Portal TVP Łódź opublikował dalszy ciąg tej historii, podając informację o zatrzymaniu podejrzanego oraz wniosku prokuratury o aresztowanie go na okres trzech miesięcy. W nagłówku artykułu od razu zaznaczono, że napastnik był obywatelem Kolumbii.
Na stronie wpolsce24.tv wykorzystano nagłówek typu clickbait, umieszczając w tytule artykułu informację, że napastnik to „Kolumbijczyk, który powrócił z wojny na Ukrainie”. Portal lodz.eska.pl również zastosował clickbait w nagłówku, ale w samej wiadomości nie było mowy o udziale podejrzanego w działaniach wojennych. Lokalny portal panoramakutna.pl w wiadomości o tym incydencie również użył manipulacyjnego nagłówka. Powołując się na reportera wPolsce24 oraz rzecznika prokuratury okręgowej w Łodzi w publikacji stwierdzono, że cudzoziemiec niedawno przybył do Polski i ma doświadczenie w działaniach wojennych na Ukrainie.
- wPolsce24
- Radio ESKA Łódź
- Panorama Kutna
Inne media, na przykład Fakt.pl, przedstawiały informacje o tym incydencie w sposób bardziej neutralny, podając od razu pełną relację wraz z komentarzami córki ofiary w mediach społecznościowych oraz oświadczeniem policji o zatrzymaniu podejrzanego – bez wzmianki o ewentualnych „psychiatrycznych” przyczynach, które mogły sprowokować atak. Lokalny portal kutno.net.pl w ogóle nie kładł nacisku ani na pochodzenie etniczne podejrzanego, ani na jego doświadczenie w działaniach wojennych w tytule wiadomości, przedstawiając ją jako przypadek z kroniki kryminalnej. W tekście, zgodnie z relacją poszkodowanej, napisano, że „zaatakował ją nieznany mężczyzna, prawdopodobnie cudzoziemiec”.
Wszystkie polskie media, których materiały prześledziliśmy w ramach monitoringu, podają różne wersje informacji na temat tego, czy podejrzany już walczył na Ukrainie, czy dopiero zamierzał udać się na front. Co więcej, brakuje potwierdzonych wyjaśnień dotyczących tego, po której stronie zamierzał to zrobić. Monitoring mediów ukraińskich, który prowadzono równolegle, nie wykazał żadnych publikacji na ten temat.
